Nie wszystko złoto co się świeci
To popularne przysłowie można potraktować w pełni dosłownie. Złoto od wieków symbolizuje bogactwo i prestiż. Nic więc dziwnego, że biżuteria, monety czy sztabki ze złota cieszą się ogromnym zainteresowaniem – zarówno wśród kolekcjonerów, jak i inwestorów. Wyroby ze złota są również eleganckim, wysoko cenionym upominkiem na szczególnie uroczyste okazje. Niestety, popularność tego szlachetnego kruszcu sprawia, że stosunkowo łatwo można natrafić na podrobione złoto – przedmioty wykonane ze stopów innych metali lub pozłacane. Dlatego warto wiedzieć, jak sprawdzić złoto. Istnieje wiele domowych i profesjonalnych metod, które pozwalają to zrobić bez ryzyka uszkodzenia przedmiotu, natomiast nie wszystkie mogą być w 100% skuteczne.
Jak rozpoznać złoto?
Najpewniejszym sposobem jest dokładne sprawdzenie, czy na złotym przedmiocie wybity jest znak probierczy zwany popularnie „próbą”. Zgodnie z prawem na każdym wprowadzonym do sprzedaży produkcie z metali szlachetnych znajduje się wygrawerowana cecha probiercza określająca zawartość czystego kruszcu w stopie. Nadaje ją zgodnie z ustawą Główny Urząd Miar. Składa się z symbolu, cyfr i litery. W biżuterii dostępnej w sklepach jubilerskich najpopularniejszą jest próba 585. Oznacza ona, że na 1000 gramów stopu, z którego wykonana jest biżuteria, 585 gramów to czyste złoto. Oznaczenie powinno być wyraźne i czytelne. Starta i trudna do odcyfrowania próba na przedmiocie w dobrym stanie może budzić podejrzenia. Wzory znaków probierczych można bez problemu znaleźć w Internecie. Jednak w biżuterii starszej lub pochodzącej z innych krajów można znaleźć nietypowe oznaczenia – wówczas najlepiej udać się do zakładu jubilerskiego, gdzie specjalista z łatwością je odczyta.
Na biżuterii znak probierczy najczęściej znajduje się w mało widocznym miejscu. Jak sprawdzić czy łańcuszek jest złoty ? – Najlepiej przyjrzeć się zapięciu, tam zazwyczaj wybita jest próba. Obrączki i pierścionki maja oznaczenie po wewnętrznej stronie. Oznaczenie powinno być wyraźne i czytelne. Starta i trudna do odcyfrowania próba na przedmiocie w dobrym stanie może budzić podejrzenia.
Jak sprawdzić czy złoto jest prawdziwe domowym sposobem?
Pierwszym krokiem są dokładne oględziny przedmiotu. Oprócz próby należy zwrócić uwagę na to, czy pierścionek lub łańcuszek nie jest zaśniedziały, czy nie ma śladów rdzy i przebarwień, czy w niektórych miejscach złoto nie wygląda jak wytarte. Prawdziwe złoto lśni jednolitym blaskiem – przebarwienia i starcia mogą świadczyć o tym, że przedmiot został jedynie pokryty cienką warstwą złota. Prawdziwe złoto jest metalem o wysokiej gęstości czyli po prostu cięższym. Można porównać złoty drobiazg z drugim o podobnej wielkości, jeśli będzie znacznie lżejszy może to oznaczać, że został wykonany z innego stopu.
Kolejny test to sprawdzenie, czy złoto reaguje na magnes. Złoty pierścionek lub kolczyki nie będzie przyciągany przez silny magnes.
Wszelkie testy metodami chemicznymi – za pomocą kwasu azotowego lub tak zwanej „wody królewskiej” (mieszaniny kwasu azotowego i solnego) trudno polecić w warunkach domowych. Po pierwsze posługiwanie się silnie żrącymi substancjami jest bardzo niebezpieczne, po drugie może uszkodzić cenny przedmiot.
Jak nie dać się oszukać przy zakupie złota?
Pierwsza i najważniejsza zasada – kupować biżuterię, sztabki i monety w pewnych źródłach. W salonach jubilerskich, renomowanych sklepach internetowych, mennicy lub firmach zajmujących się sztabkami i monetami inwestycyjnymi. Kupowanie złota „okazyjnie” na bazarach, czy z ogłoszenia w Internecie jest bardzo ryzykowne. Złoto to cenna inwestycja, jego cena podlega zasadom rynkowym i nikt nie pozbędzie się go za pół ceny. Odkupując biżuterię z drugiej ręki warto poprosić o dowód zakupu czy certyfikat.
Jak rozpoznać białe złoto?
Białe bardzo przypomina srebro i dla laika może być bardzo trudne do odróżnienia. Wyroby z białego złota muszą posiadać taki sam znak probierczy jak ze złota tradycyjnego. Chociaż teoretycznie blask białego złota jest nieco inny - bardziej efektowny niż srebra niewprawne oko może sobie z tym nie poradzić.
Jak sprawdzić złoto ze stuprocentową pewnością?
Jedyną pewną metodą jest wizyta w zakładzie jubilerskim. Fachowiec użyje specjalnego testera lub przeprowadzi analizę spektrometryczną, która określi dokładny skład stopu bez uszkadzania powierzchni.
To szczególnie ważne przy inwestycjach w monety lub sztabki, gdzie nawet niewielka różnica w zawartości złota oznacza dużą stratę finansową.